Voortgang huisvesting statushouders

Hieronder publiceren wij de inhoud van de brief die het college van burgemeester en wethouders aan de gemeenteraad heeft gestuurd inzake de voortgang huisvesting statushouders.

De brief zelf kunt u bekijken via deze link.




4 februari 2016
Voortgang huisvesting statushouders

Met deze raadsmededeling informeren we u over de stand van zaken rond de huisvesting van statushouders in Den Haag. We brengen u op de hoogte van de ontwikkelingen sinds de startnotitie van oktober 2015 (RIS 287181). We berichten u over een aantal nieuwe locaties die we hebben aangewezen, als aangekondigd in de voortgangsnotitie van 15 december 2015 (RIS 290064). Met de inhoud van deze beide raadsmededelingen heeft uw
Raad instemming betuigd. Deze brief is een nadere operationalisering.

Net als alle gemeenten in Nederland staat Den Haag voor de taak om statushouders te
huisvesten. Die verplichting is vastgelegd in de Huisvestingswet. De toename van het aantal vluchtelingen dat naar ons land is gekomen, heeft daarin geen verandering gebracht. De opgave is niet anders, wel groter. Bovenop de wettelijke taakstelling hebben wij ons de opgave gesteld, conform de genoemde raadsmededelingen, in 2016 nog eens 700 extra statushouders te huisvesten. Het zo snel als mogelijk bieden van passende huisvesting en perspectief op een snelle integratie aan die mensen die het recht hebben gekregen hier te mogen blijven. Nieuwe Hagenaars dus. Op dit moment bedraagt de resterende taakstelling voor 2016 nog 2069 personen. Verderop in deze brief geven wij aan hoe we door het aanwijzen van een aantal locaties een flinke volgende stap willen zetten bij de realisering van deze opgave.

Een stevige opgave, waaraan we, als aangegeven in de eerdere raadsmededelingen, een aantal criteria hebben verbonden. Een heel belangrijk criterium dat we hebben gesteld is dat de extra opgave niet ten koste mag gaan van de kansen van inwoners van de stad op een sociale huurwoning. Dat maakt dat we voor die extra opgave op zoek zijn gegaan naar andere vormen van huisvesting. We hebben gekeken op plaatsen en naar panden die nog niet voor woningen werden gebruikt. Grootschaliger in een aantal gevallen.

Voor grotere locaties bezien we nadrukkelijk de optie van co-housing, waarbij we naast statushouders ook andere woningzoekenden huisvesten. Denk aan studenten of starters op de woningmarkt. Verder faseren we in de tijd, we letten op een spreiding van locaties over de stad, we kijken naar de impact op de buurt en we kijken naar de financiële haalbaarheid. Daarmee realiseren we niet alleen een belangrijk deel van de taakstelling, we vergroten ook de totale woningvoorraad, zeer belangrijk voor de huisvestingsstrategie van de stad.

Overleg over extra rijksmiddelen
Willen we de statushouders op deze manier kunnen huisvesten en willen we snelle integratie realiseren, dan kost dat geld. In de raadsmededeling van 15 december 2015 hebben we u bericht over de gesprekken die we samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten zijn aangegaan met het Rijk over de eis om met adequate financiering te komen voor de extra inspanningen die gemeenten leveren. De VNG heeft de toezegging gedaan dat de dekking van de kosten van vluchtelingenproblematiek in een bestuursakkoord moet worden vastgelegd. Hierover vindt in maart overleg plaats met de ministers van Financiën en Binnenlandse Zaken. Het resultaat van dit bestuurlijk overleg wordt verwerkt in de voorjaarsnota van het Rijk. Dit betekent dat de gemeenten diezelfde maand duidelijkheid hebben over de beschikbare middelen.

Tot nu toe hebben wij de extra inspanningen, ook rond de tijdelijke opvang van vluchtelingen in het voormalig SZW-pand, voor onze rekening genomen. We hebben plannen gemaakt en locaties aangewezen in het vertrouwen dat we met het Rijk tot passende structurele afspraken kunnen komen. Met nadruk stellen we vast dat wij de extra opgave, waarvoor we verantwoordelijkheid willen nemen, alleen kunnen realiseren als hiervoor uit de rijksbegroting voldoende middelen worden vrijgemaakt. De nationale verantwoordelijkheid voor de huisvesting van een sterk gegroeid aantal statushouders kan niet eenzijdig worden afgewenteld op de gemeenten, simpelweg onder verwijzing naar een wettelijke verplichting. Extra geld is nodig voor goede introductie in de Haagse samenleving en voor de onvermijdelijke extra kosten van onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting, (bijzondere) bijstand en toeleiding naar werk.

Natuurlijk kost de realisatie van passende huisvesting voor statushouders, buiten de reguliere woningmarkt om, geld. De krimpoperatie van de rijksoverheid heeft tot gevolg gehad dat in Den Haag veel rijksvastgoed is vrijgekomen. In een eerder stadium heeft de verantwoordelijk minister dan ook het voormalig ministerie van SZW in de aanbieding gedaan. In afwachting van besprekingen met het ministerie hebben we in dit pand enkele maanden noodopvang aan vluchtelingen geboden. Om het gebouw geschikt te maken voor permanente bewoning zijn nu forse investeringen nodig. Finale afronding van dit overleg vindt binnenkort plaats.

Nieuwe locaties
Wij hebben verspreid over de stad een aantal locaties aangewezen die in aanmerking komen voor de huisvesting van statushouders. Die hebben we uiteraard getoetst aan de eerder genoemde criteria. Op enkele plaatsen maken we gebruik van het concept van woonunits. We hebben daar in de stad inmiddels positieve ervaringen mee opgedaan. Door het hoge niveau van afwerking is aan de buitenkant nauwelijks meer te zien dat het om tijdelijke woningen gaat. Voorbeelden zijn het ‘Rieffcomplex’ voor arbeidsmigranten aan de Calandkade, de studentenwoningen aan het Leeghwaterplein en Zorgcomplex Quintus aan de Oud-Rozenburglaan.
Met de aanwijzing van deze locaties, en de 500 à 600 personen die de corporaties naar verwachting regulier kunnen huisvesten in de sociale woningvoorraad, denken wij twee derde van de taakstelling voor 2016 te kunnen realiseren. De totale taakstelling voor 2016 bedraagt 2069 statushouders, namelijk 169 (restant rijkstaakstelling 2015), 1200 (verwachte rijkstaakstelling 2016) plus 700 (extra gemeentelijke taakstelling). Uit deze cijfers blijkt dat we de achterstand bij het huisvesten van statushouders in 2015 verder hebben ingelopen.

Escamp
1. Nienoordstraat 4
Dit pand is eigendom van Haag Wonen. Deze woningcorporatie stelt de locatie voor vijf jaar ter beschikking voor de huisvesting van statushouders. Het pand wordt geschikt gemaakt voor zowel alleenstaanden als gezinnen. Naar schatting kunnen er ongeveer 40 personen worden gehuisvest.
2. Zwaardvegersgaarde 95
Deze locatie is eigendom van de gemeente Den Haag en momenteel in gebruik als opslagruimte. Op de locatie kunnen tijdelijke woonunits voor ongeveer 80 statushouders worden geplaatst.

Laak
3. Jupiterkade
Op de hoek van de Jupiterkade en de Binckhorstlaan ligt een opslagterrein van AM. Deze vastgoedontwikkelaar heeft aangeboden tijdelijke woonunits neer te zetten, zodat de locatie vijf jaar kan worden gebruikt voor de huisvesting van ongeveer 120 statushouders.

Centrum
4. In gemeentelijke panden, verspreid over het stadsdeel centrum, worden woningen gerealiseerd voor ongeveer 95 statushouders. Inmiddels zijn 19 hiervan al in deze woningen getrokken. Het betreft zowel gezinnen als alleenstaanden.

Leidschenveen/Ypenburg
5. Omgeving Plas van Reef
In dit gebied langs de A12 ligt een ontwikkellocatie van de gemeente. Op het terrein is nu onder meer een stadscamping gevestigd. Hier in de buurt, op braakliggend terrein, kunnen tijdelijke woonunits voor ongeveer 150 statushouders worden gerealiseerd.

Haagsche Hout
6. Waalsdorperweg
Aan de Waalsdorperweg (ongenummerd) bevindt zich de ingang van een afgescheiden vleugel van de school aan de Oostduinlaan 50, die deze zomer beschikbaar komt als gevolg van de opheffing van het Aloysius College. Deze vleugel met eigen opgang aan de Waalsdorperweg biedt woonruimte aan ongeveer 30 statushouders.

Scheveningen
7. Pompstationsweg 14
Het voormalige poortgebouw van de penitentiaire inrichting in Scheveningen biedt toegang tot een complex waar wooneenheden voor 25 personen kunnen worden gerealiseerd. Het poortgebouw zelf is een rijksmonument, het achterliggende complex niet. Het Rijksvastgoedbedrijf biedt het complex aan de gemeente te huur aan voor vijf jaar.

Segbroek
8. Van Swindenstraat 12 – 14
Dit betreft een voormalig schoolgebouw van Staedion, waarin woningen voor 12 alleenstaande statushouders worden gerealiseerd.

Bij deze brief is een kaartje gevoegd waarop de spreiding en aantallen bewoners van de huisvestingslocaties (zowel de nieuwe als de reeds aangewezen locaties) over de stad zijn aangegeven.

Beheer locaties
Goed beheer van panden en complexen helpt statushouders hun plek in de buurt te vinden. Het gaat hierbij niet alleen om het technische beheer van gebouwen en gemeenschappelijke ruimten daarin. Wij denken aan ‘sociaal beheer’, waarin stimuleren van participatie en inburgering van statushouders en samenwerking met de buurt centraal staan. Op kleinere locaties kan dat door een huismeester aan te stellen, die toezicht houdt, het technisch beheer van het gebouw uitvoert en vraagbaak is voor de statushouders en omwonenden. Op grotere locaties moet dit sociaal beheer in een andere vorm gegoten worden, maar het doel blijft hetzelfde: zorgen dat er direct ingespeeld wordt op vragen en kwesties die leven in de buurt en snelle integratie van statushouders in de Haagse samenleving.

Voortgang andere locaties

Scheveningseweg 90-92
Het (inmiddels) leegstaande gebouw met drie bijbehorende paviljoens aan de Scheveningseweg 90/92 zal op korte termijn verbouwd worden voor de huisvesting van ongeveer 75 statushouders. Het complex is in eigendom van de gemeente Den Haag. Omdat de paviljoens snel zijn om te bouwen, maar het hoofdgebouw niet, is de verbouw van het complex gesplitst in twee trajecten. In februari wordt het definitieve ontwerp uitgewerkt en de vergunningsaanvraag ingediend. Tevens wordt de markt benaderd voor een aannemer. De realisatie van woningen in de paviljoens kan naar verwachting in maart beginnen. Oplevering is mogelijk in juni 2016. Het hoofdgebouw zal naar verwachting eind 2016 beschikbaar komen. De onrendabele top van de totale ontwikkeling bedraagt circa 700.000 euro. Naast de inkomsten uit de verhuur, zal gebruik gemaakt worden van de landelijke subsidieregeling. Als er dan nog een tekort is, wordt dit gedekt uit bestaande budgetten.

Kiwistraat en Ad van Emmenesstraat
Op dit moment worden er alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’ers) gehuisvest op twee grotere locaties in de stad, namelijk 40 op de Kiwistraat en 44 op de Ad van Emmenesstraat. Beide groepen worden begeleid door een zorgaanbieder (respectievelijk Parnassia en Jeugdformaat). De jongeren gaan naar school in internationale schakelklassen. Zodra het kan, worden zij gehuisvest bij een pleeggezin of in kleinschalige locaties voor begeleid wonen. In de raadsmededeling Huisvesting AMV’ers (RIS 290484) is ook de Monsterseweg 83 genoemd, waar maximaal 40 jongeren gehuisvest zullen worden. Op dit moment is nog niet duidelijk of hier ook daadwerkelijk jongeren zullen worden gehuisvest. Hierover vindt nog overleg plaats tussen Nidos, COA en Parnassia.

Communicatie met de stad
Bij de aanwijzing van huisvestingslocaties voor statushouders hoort onlosmakelijk goede, duidelijke, frequente en open communicatie. We kiezen hierbij voor persoonlijke benadering van de direct betrokkenen in wijken en buurten waar statushouders komen te wonen. Voor de ene locatie zullen we informatiebrieven naar direct omwonenden sturen, voor de andere locatie organiseren we een of meer bijeenkomsten of sluiten we aan bij bestaande overleggen op wijkniveau. Direct omwonenden, omliggende instellingen en bedrijven worden rechtstreeks geïnformeerd. Voor locaties waar grotere groepen statushouders komen te wonen, organiseren we een locatieoverleg met een vertegenwoordiging van omwonenden, omliggende bedrijven en instellingen en andere direct betrokken partijen.
In lijn met de brief van 17 september 2015 (RIS 286161) is in het najaar noodopvang in het SZW-pand gerealiseerd. Op 1 januari 2016 is die gesloten. De verhuizing van de tijdelijke bewoners naar andere locaties van het COA is nagenoeg zonder problemen verlopen. We kijken terug op een succesvolle periode van drie maanden waarin COA en gemeente samen met Haagse instellingen en bewoners in korte tijd een goedlopende noodopvang hebben neergezet. Er zijn, mede dankzij de inzet van de deelnemers aan het locatie- en bewonersoverleg, nauwelijks klachten uit de omgeving geweest. Het aantal vrijwilligers, initiatieven en activiteiten (zie bijlage) was overweldigend. De welkomschool had, als ze had gewild, zelfs elke dag met de kinderen op uitje kunnen gaan. Den Haag heeft hiermee laten zien van tijdelijke huisvesting een succes te kunnen maken.

Tenslotte
Als er goede afspraken met de rijksoverheid kunnen worden gemaakt over de financiën, zijn de huisvesting en het wegwijs maken in de Haagse samenleving van statushouders voor ons een stevige, maar haalbare opgave. In deze brief zijn nieuwe locaties aangewezen waar wij woonruimte voor statushouders gaan realiseren. Het onderzoek naar meer locaties gaat intussen door en daaruit zullen de komende tijd nieuwe aanwijzingen volgen.
Er wordt ook hard gewerkt aan een integrale aanpak om statushouders snel te laten inburgeren en hun draai te laten vinden in Den Haag. Hierin vindt u ook de uitwerking van de motie ‘Statushouders aan het werk’. In dit plan bekijken we tevens of Haagse werklozen betaald aan de slag kunnen bij (ver)bouw of beheer van locaties waar statushouders gaan wonen.
Over de voortgang wordt u aan het einde van het eerste kwartaal nader geïnformeerd, mede afhankelijk van de voortgang van de gesprekken met het Rijk.
Het college van burgemeester en wethouders, 
de secretaris,                       de burgemeester,
mw. A.W.H. Bertram            J.J. van Aartsen


Bijlage 1: georganiseerd activiteiten Noodopvang
  • Uitwisseling met een klas van de International School of The Hague met workshops
  • Uitwisseling met een opvanggroep van basisschool De Vuurvlinder
  • Gesponsorde dag met eten en naar de bioscoop
  • Diverse workshops zoals streetdance, rappen, dansen, creatief en een musical
  • Heel veel spullen ingezameld en gekregen
  • Voorlichtingsmiddag met het Nuffic georganiseerd over diplomawaardering
  • Spelletjes middag met taal
  • Optreden straatorkest Eigen Hulp waarbij ook vluchtelingen meespeelden
  • soep en groentesnack van Horeca Academie
  • wegwijs in Den Haag wandeling
  • indoor sport training
  • badminton
  • Wandeling door Den Haag
  • Tae kwondo
  • Hardlopen 20 personen
  • leesclub voor kinderen
  • Indoor sport training
  • kralenworkshop
  • lunch uitdelen
  • fietsles
  • mapping
  • Koken bij Horeca Academie
  • Sinterklaas
  • Fietstocht
  • Wandeling door Den Haag
  • theateractiviteit(18+)
  • Kindertheater
  • Djembé
  • streetsport
  • Haags Montessori School
  • koken in de Mussen
  • Bouwen ijsbaan
  • indoor en outdoor sport training
  • Kinderactiviteit
  • Bordspelen
  • streetsport
  • koken bij Horeca Academie
  • Voorleesactiviteit voor 4-6jr ism Bieb
  • Fietstocht
  • koken bij Resto van Harte
  • Winter welcome
  • Voetbalact
  • Voorstelling door en voor kinderen
  • Kerstbijeenkomst Zuiderstrandtheater
  • henna handverzorging
  • bewegingsactiviteit met yoga swings
  • leesact. voor tieners ism Bieb op locatie
  • fietstocht
  • Bootcamp voor Kids
  • wegwijs in Den Haag wandeling
  • Theater in combinatie met oudejaars eten
  • bordspelen (kinderen en volwassenen)
  • voorlezen
  • Eten met wijkbewoners en vluchtelingen i.s.m. met Resto van Harte
  • 40 vrijkaartjes van Het residentie Orkest, Het Paard en Het Humanity House voor concert Arabian Night in Het Paard
  • Chocoladeletters voor de kinderen vanuit het bedrijfsleven
  • Schaatsen in de uithof (door de Uithof georganiseerd)
  • Haagse Hogeschool; peuter speel activiteiten
  • Kledinginzameling: ca 400 pakketten met kleding opgesteld (n.a.v. lijst vraag van COA) en uitgedeeld